Image resized (Original file: 410x240)

Vô tình đọc bảng thống kê của Cục thống kê Liên bang Đức như biểu đồ trên về số lượng học sinh đạt chuẩn "tinh hoa" (những trường dành cho học sinh loại khá, giỏi tại Đức) (http://www.zeit.de/2009/05/B-Vietnamesen), tôi chợt có vài suy nghĩ sau:

- Biểu đồ trên cho thấy số lượng học sinh đạt chuẩn tinh hoa của học sinh Việt Nam chiếm đến 60%, cao hơn nhiều so với các sắc dân khác tại Đức kể cả vượt xa người Đức chính gốc (một thời họ tự hào là dân tộc ưu tú của thế giới). Đây là một điều đang tự hào.

- Lâu nay chúng không thiếu những tài năng thành danh trên khắp nơi trên thế giới: Quân sự có Võ Nguyên Giáp, Chính Trị có Hồ Chí Minh, Khoa học kỹ thuật có Nguyễn An (kiến trúc sư xây thành cổ Bắc Kinh và trị thủy Hoàng Hà) hay Trương Trọng Thi (phát minh ra máy tính cá nhân) và thời hiện đại thì như Phan Đình Diệu (Lý thuyết automat), Ông Đỗ Đức Cường (Người Quảng Ngãi - Phát minh ra máy ATM đầu tiên trên thế giới và hiện đang làm việc tại Ngân Hàng Đông Á), Tiến sĩ Eugene Trịnh (sinh năm 1950 tại TP HCM, tên đầy đủ tiếng Việt là Trịnh Hữu Châu. Hiện, Tiến sĩ Eugene Trịnh là Giám đốc một bộ phận nghiên cứu khoa học vật lý của NASA - Người đã từng bay vào vũ trụ trên tàu con thoi Columbia trong 13 ngày 19 giờ, từ 25/6 đến 9/7/1992, với cương vị là chuyên gia về thiết bị vũ trụ), về văn hoá nghệ thuật có Đặng Thái Sơn... và rất nhiều tài năng khác...

- Tất cả những điều trên cho thấy người Việt Nam rất thông minh song không hiểu vì sao đất nước Việt Nam đến giờ vẫn nghèo?

- Người Quảng Ngãi có tiếng là chịu khó học hành trên khắp Việt Nam song Quảng Ngãi vẫn nghèo so với các tỉnh khác?

- Đất Nghĩa Trung cũng là nơi có nhiều nhân tài so với các xã khác trong tỉnh, con em Nghĩa Trung học hành đổ đạt cũng nhiều song Nghĩa Trung cũng vẫn cứ nghèo?

- Vậy thì nguyên nhân từ đâu? Có thể tìm ra được nguyên nhân này thì mục tiêu khuyến học của chúng ta sẽ thực tế hơn. Xin mời các bạn hãy cùng trao đổi xung quanh vấn đề này.

Đọc bài viết của anh Trí, tôi liên tưởng ngay đến câu chuyện Phillip Roesler, 36 tuổi, người Đức gốc Việt Nam (trẻ trong trại mồ côi tại Khánh Hòa, được một cặp vợ chồng người Đức nhận làm con nuôi) vừa lên làm Bộ trưởng Y tế nước Đức. Thử hỏi nếu ở VN, anh ta bây giờ sẽ làm gì? Tôi nghĩ, giỏi lắm thì anh ta cũng chỉ học lên tới ĐH, và ra đi làm nhân viên bình thường thôi, còn không thi đi bán vé số,đạp xích lô..., chứ đừng nói đến chức bộ trưởng danh giá. Và thêm một câu chuyện nữa là: Ngày 7/11/2009 chiến hạm USS Lassen của Hoa Kỳ (chiến hạm tối tân nhất của Hoa Kỳ hiện nay, trị giá 800 triệu USD, với thủy thủ đoàn 300 người)cập cảng Tiên Sa, Đà Nẵng trong khuôn khổ chuyến thăm hữu nghị đến Việt Nam. Chỉ huy chiến hạm này là một người Mỹ gốc Việt, trung tá Lê Bá Hùng, một người sinh ra tại Huế và di tản khỏi Việt Nam hồi năm 1975 lúc mới lên năm tuổi...
Hai sự kiện trên, cùng với những dẫn chứng của anh Trí trên cũng đủ để chứng minh rằng môi trường sống nói chung của con người là rất rất quan trọng. Con người có thể phát triển hết khả năng khi mà họ được sống trong xã hội trọng dụng người tài, được tự do trong tư tưởng, không bị xem trọng lý lịch quá khứ...
Ở VN, lâu nay ta vẫn quen nghe cụm từ: “Hồng hơn là Chuyên” hoặc “Hồng trước Chuyên sau”. Một người mà có chuyên môn giỏi đến mấy nhưng anh không "hồng" thì rất khó tiến xa được trong XH này.
Bao giờ mà chúng ta thấy, chủ tịch xã Nghĩa Trung là kỹ sư Nguyễn Văn A, phó chủ tịch là cử nhân Trần Thị B... thì lúc đó mới hy vọng xã Nghĩa Trung nói riêng, và nước VN nói chung sánh vai với bè bạn năm châu được!

Note: quí vị để ý xem, hầu hết những người mà anh Trí và tôi nêu trên đều được may mắn học tập và làm việc ở nước ngoài.

Có loạt bài trên báo Pháp luật TPHCM, mà tôi đọc được, mời quí vị đọc và cùng suy ngẫm...( http://www.phapluattp.vn/news/can-canh/view.aspx?news_id=220909).

Theo tôi trong tất cả các nổ lực để phát triển nền kinh tế,trọng dụng người tài là vấn đề thăng chốt nhất,một cơ quan sẽ không thể thu hút được tài năng chân chính,nếu họ không biết trọng dụng những tài năng đã có trong tay.Thực tế ta không thiếu những người có tài,điều quan trọng là cần có chế độ, chính sách thống nhất,cụ thể từ trên xuống dưới.Tỉnh,Huyện,Xã cần phải có những chính sách ưu đãi và khuyến khích học tập,tuyển dụng và tạo điều kiện cho sinh viên mới ra trường về quê công tác,hạn chế việc chạy chức,chạy quyền,mua điểm,bán điểm...lấy người vì việc nhất quyết không phải vì thân quen,dòng họ,lại càng không phải vì tiền,có như vậy thì mới quy tụ được những người có tài năng thực sự,phục vụ cho quê hương đất nước.
Xin nhắc lại lời của tiền nhân “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí mạnh thì thế nước thịnh và lên cao, nguyên khí yếu thì thế nước suy và đi xuống"

Bài viết hôm qua tôi viết dông dài ở trên thật ra là chỉ đưa ra những dẫn chứng, những tấm gương. Tuy nhiên như dòng tiêu đề trên tôi đã nói: Khuyến học bắt đầu từ đâu? Và hôm nay thêm 1 ý khuyến học để làm gì?

Có lẻ các bạn sẽ nghĩ tôi hỏi những câu xưa như trái đất song đó là một thực tế. Phải trả lời bằng được 2 câu hỏi này mới mong đạt được những mục tiêu lớn hơn.

Các bạn biết không? Ngày xưa đi học tôi gần như không biết mình học để làm gì? Chỉ biết rằng học để có cuộc sống khá hơn. Một mục tiêu quá chung chung và tôi đã phải trả giá cho mục tiêu chung chung đó của mình một thời gian khá dài và vô nghĩa. Tôi cũng biết một số bạn bè tôi cũng vậy, mục tiêu của việc học không chi tiết, học một đường làm một nẻo... thậm chí có những người đã 35-36 tuổi vẫn chưa thấy được việc học ngày xưa của mình có phục vụ được gì cho công việc hiện tại của mình, cho cuộc sống của mình... Cho đến thời điểm hiện tại hỏi một vài em là sinh viên thậm chí còn chưa biết tốt nghiệp rồi em sẽ làm gì...

Người miền Nam thường hay chọn nghề rồi họ mới hướng cho con đi học. Tôi nghĩ đây là lý do vì sao dù không nhiều người theo đuổi việc học hành nhưng nhìn chung kinh tế miền Nam hơn hẳn Miền Trung và Miền Bắc.

Nói như vậy để các bạn hiểu rằng: Hướng nghiệp là một điều cực kỳ quan trọng.

Các bạn kêu gọi sử dụng người tài? "người tài" là người như thế nào? Tiêu chí nào để đo? Tôi nghĩ xuất hiện trên cỏi đời này ai cũng như ai thôi, tài năng thật ra thì có người khá lĩnh vực này, có người giỏi lĩnh vực khác mà thôi. Vấn đề là khơi gợi cho họ đúng lĩnh vực của họ để họ trở thành "tài năng". Liệu những "Người tài" như các bạn nói có chịu về quê công tác ở xã không? Cho đến lúc này thì thật khó các bạn ạ.

Vậy thì làm thế nào? Theo tôi, hãy hướng cho con em những việc làm cụ thể để rồi đào tạo cho họ những kiến thức đúng đắn để rồi đưa họ về phục vụ đúng với những kiến thức họ đã học. Nhưng như vậy thì ai sẽ là người hướng nghiệp cho các em? Trước hết là từ mỗi gia đình, kế đến là nhà trường, nhà nước. Quê hương Nghĩa Trung mình hầu hết gia đình là nông dân nên để hướng nghiệp cho đúng, cho chuẩn là rất khó. Nhà trường thì thật ra ở Nghĩa Trung chưa có trường cấp 3 và chỉ có trường cấp 3 người ta mới quan tâm đến hương nghiệp. Vậy là chỉ còn nhà nước.

Tôi nghĩ muốn phát triển thì lãnh đạo xã nên kêu gọi sự giúp đỡ của những người có khả năng tư vấn nghề nghiệp. Nhân đây cũng kêu gọi những ai có tâm với quê hương hãy cho những ý kiến xác thực để giúp các con, em, cháu của chúng ta có định hướng tốt trước là vào đời giúp cho cá nhân họ không còn khổ cực nữa, sau là giúp đỡ quê hương.

Đóng góp tiền thì chỉ cho cần câu. Ý kiến của các bạn thế nào?

Thực ra thì phản hồi của tôi là để xem xem vì sao nước VN chúng ta nghèo so với thế giới bên ngoài. Rồi từ đó chúng ta suy ra vì sao Quảng Ngãi nghèo? kế đến... vì sao Nghĩa Trung nghèo? Nghĩa Trung, Quảng Ngãi cũng nẳm trong cái "guồng máy" của XH Việt Nam thôi. Nên khi tôi nói, khi nào mà xã Nghĩa Trung có vị lãnh đạo có học hành đàng hoàng, thì khi đó chắc rằng cả cái "guồng máy" VN đã được vận hành bởi những con người tương tự rồi.
Trong việc định hướng cho sự phát triển cho một địa phưong nói riêng, một đất nước nói chung, rất cần những những vị lãnh đạo có tầm nhìn và tính táo bạo cần thiết.

Xuyên suốt chủ đề này là khuyến học. Tất cả ý kiến của tôi nêu trên thực ra cũng là những dẫn chứng để rồi có thể tóm tắt như sau:

- Huy động nguồn tiền để tạo các nguồn học bổng giúp con em nghèo ham học, để khuyến khích học sinh giỏi.

- Đưa ra những tấm gương từ xưa đến nay trong học tập, công tác thành đạt là con em Xã Nghĩa Trung để các em noi gương phấn đấu.

- Hướng nghiệp: Mời những người có kinh nghiệm, doanh nhân thành đạt là người Nghĩa Trung hiện sống tại Nghĩa Trung hoặc các nơi khác về nói chuyện với các em ở độ tuổi từ 15-25.

- Tập hợp tất cả thanh niên trong độ tuổi đi học hướng cho họ con đường học vấn.

- Khuyến học không chỉ đơn thuần là hướng vào con đường khoa cử, mà những trường nghề, những cơ sở dạy nghề phù hợp với mỗi người là tiêu chí cơ bản.

Trên đây là những ý kiến riêng của tôi. Còn các bạn ai có ý kiến gì khác mời trao đổi thêm tại đây?

Để giải thích khuyển học bắt nguồn từ đâu? Trước hết ta tìm hiểu khuyến học là gì?

KHUYẾN HỌC là khuyến khích việc học . Nói cụ thể, KHUYẾN HỌC là sự khuyên bảo, hướng dẫn, khích lệ, giúp đỡ của các tổ chức và cá nhân để người ta hứng khởi nghe theo, làm theo, cùng nhau thúc đẩy học tập và vận động các nguồn lực để tạo cơ hội và điều kiện cho mọi người được học và tự học: Học thường xuyên, học suốt đời; học chữ, học nghề, học làm người; học để biết, để làm việc, để làm người, để chung sống và phát triển ở cộng đồng, góp phần xây dựng cả nước trở thành một xã hội học tập.

Trên cơ sở đó tôi thấy khuyến học không chỉ đơn thuần là việc dùng những suất học bổng để khuyến khích các em mà chúng ta phải bắt đầu từ gia đình. Không có gì bằng các gia đình giới thiệu cho các em những người đã học thành tài trong làng, xóm mình để các con noi theo.

Như xóm tôi chẳng hạn, lứa tuổi 7X được học hành đỗ đạt rất ít nhưng qua thế hệ 8X thì đã nhiều hơn. Đến thế hệ 9X thì càng nhiều hơn nữa; các em học rất nhiều cấp bậc khác nhau: em nào khá thì đi đại học, em nào yếu hơn một tí thì vào cao đẳng, em nào yếu hơn tí nữa thì vào các trường nghề.

Có thể một số người sẽ nói rằng do thế hệ trước điều kiện kinh tế khó khăn nên không học hành được nhiều; đúng điều này cũng không sai. Nhưng cũng không thể phủ nhận một điều, đó là các gia đình đã thấy con em các gia đình bên cạnh học hành đầy đủ nên điều kiện kinh tế khá hơn không phải lọ mọ ngoài đồng. Chính những gương như thế đã thúc giục các gia đình cố gắng lo cho con ăn học.

Các em học sinh thường sẽ thích nghĩ đi chơi hơn là đi học vì vậy gia đình sẽ là người đầu tiên kèm cặp, hướng dẫn các em; mọi người không thể giao phó hết việc học hành cho các thầy cô giáo.

Đó là ý kiến của các nhân tôi, mọi người hãy góp ý thêm.