Tôi muốn nói đến anh Bùi Hửu Quang Cảnh,xóm 11,thôn Điền Trang,Nghĩa trung...quê hương mình !
Ngày xưa những người thi đỗ đầu 3 kỳ thi, thì người ta gọi là Tam Nguyên(Nguyên:có nghĩa là Nguồn,ý chỉ những gì ở trên cao,đứng đầu)
Làng Yên Đỗ,huyện Bình Lục,tỉnh Hà Nam ngày xưa có ông Nguyễn Khuyến(1835-1910)là một người như thế.Ông đỗ giải nguyên khoa thi Hương(1864),tức là đỗ đầu,với học vị là Cử Nhân,sau đó ông bị trượt và đến năm 1871 ông mới thi Hội(đỗ đầu),thi Đình(đỗ hạng nhì,gọi là Hòang Giáp),với học vị Tiến sĩ,nhưng vì Hòang Giáp vẫn là tốp đầu của học vị Tiến Sĩ,nên người ta vẫn gọi ông là Tam Nguyên Yên Đỗ .
(Nhân đây QT cũng xin nói thêm là trong lịch sử khoa bảng VN từ 1076 đến 1919 chỉ dược 5 vị Tam Nguyên,đó là:Tam nguyên Đào Sư Tích(Bắc Ninh) thời nhà Trần./Tam Nguyên Lê Qúy Đôn(1726-1784)./Tam nguyên Trần Bích San(1838-1877)./Tam nguyên Nguyễn Khuyến(1835-1910)./Tam nguyên Vũ Phạm Hàm(1864-1910)).
Nếu xét về quang cảnh thi cử ,thì chỉ có kỳ thi Đại học ngày nay là hao hao giống với quang cảnh thi cử ngày xưa,vì tất cả thí sinh các tỉnh đều tập trung về một số trung tâm thi (báo chi hôm nay cũng thường so sánh như vậy)
Anh Bùi Hữu Quang Cảnh đã đậu liền 3 kỳ thi:
-1977,anh đậu thủ khoa ĐHBK Đà Nẵng,với số điểm gần 30điểm
-1978,anh đậu hạng nhì,ĐHTH Huế
-1979,anh đậu thủ khoa,ĐHSP Quy Nhơn
(nếu nói theo kiểu Quốc triều Hương khoa lục của Cao Xuân Dục thì:Bùi Hữu Quang Cảnh,người xứ Đìền Trang,Chương Nghĩa,Quảng nghĩa đậu:- thủ khoa,khoa Đinh Tỵ(1977),Tôn Đức Thắng năm thứ 9,tại trường thi Quảng Nam
- Á khoa,khoa Mậu Ngọ(1978),Tôn Đức Thắng năm thứ 10,tại trường thi Thừa Thiên.
-Thủ khoa,khoa Ất Mùi(1979),Tôn Đức Thắng năm thứ 11,tại trường thi Bình Định.
Xem vậy thì biết anh Cảnh học giỏi lắm!ở quê hương mình được một người như thế rất đáng hãnh diện,,,so với 5 vị Tam Nguyên mà QT vừa kể thì anh Cảnh rất đáng được gọi là " Tam Nguyên Nghĩa Trung",,5 vị vừa kể tuy là Tam Nguyên nhưng có năm thi đậu,năm thi rớt,,,nhưng anh Cảnh thì đậu liền 3 kỳ thi(77,78,79) đây là cái "hấp dẫn",anh đã lập một "hat-rick" tuyệt đẹp!,cái khác của "Tam nguyên Nghĩa Trung" so với 5 Tam Nguyên kia là vậy...và "Tam nguyên Nghĩa Trung" cũng khác luôn với 5 Tam nguyên kia là: 5 Tam nguyên kia thì được phẩm hàm,bổng lộc,thăng quan tiến chức vù vù,còn "Tam nguyên Nghĩa trung" thì trớt quớt! phải chịu cảnh: "Gà què ăn quẫn cối xay"..nghĩ sao mà tiếc quá!,tại sao phải như vậy?,bạn huuhien1269 thì nói là anh bị vướng lý lịch,.Sao mà anh phải vướng? ai giăng cho anh phải vướng vậy?.
QT đến nhà anh vào một buổi chiều cách nay 2 năm,được biết hôm nay anh đang dạy luyện thi tại nhà và dạy càc trường trong tỉnh.Thôi thì đành vậy! Tấn vi Quan,Thối vi Sư,chứ biết sao bây giờ!...và anh rất vui vẽ với công việc hiện nay...
Nắng chiều hắt qua song cửa nhà anh,QT chào anh ra về,nhìn anh mà QT cứ nhớ đến câu thơ của cụ Yên Đỗ:
"Nghĩ mình lại gớm cho mình nhỉ!
Thế cũng bia xanh,cũng bảng vàng"
Không biết 2 câu thơ của cụ Tam nguyên Yên Đỗ , có an ủi được phần nào cho "Tam nguyên Nghĩa Trung" của quê hương tui không?!!!
QT
|