Tộc họ Phan Tấn - Điền Trang xứng đáng được ghi thêm vào danh sách những dòng họ khuyến học tiêu biểu của tỉnh Quảng Ngãi


Ngày 10 tháng 3 âm lịch hàng năm đã trở thành ngày Giỗ Tổ truyền thống của Tộc họ Phan Tấn thuộc thôn Điền Trang, xã Nghĩa Trung, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Qua tìm hiểu, được biết Tộc họ Phan Tấn hiện có khoảng 200 hộ gia đình sống rải rác ở nhiều địa phương nhưng nhiều nhất là ở xã Nghĩa Trung. Đây là một trong những dòng họ mạng đậm dấu ấn văn hoá truyền thống của quê hương làng xã Việt Nam.

Họ có bốn phái Nhất, Nhì, Ba, Tư và có Hội đồng Gia tộc gồm 11 người, trong đó có một Tộc trưởng, còn lại mỗi phái cử một đại diện và các thành viên khác là những người có tâm huyết trong dòng họ. Hàng năm, Hội đồng Gia tộc họp định kỳ hai lần để bàn việc tổ chức Lễ Tế Thu vào ngày 10 tháng 8 và Tế Xuân ngày 10 tháng 3 âm lịch, ngoài ra còn có các cuộc họp đột xuất để giải quyết những việc có liên quan đến dòng họ. Nhờ có sự tổ chức quy cũ nên hoạt động của dòng họ được duy trì thường xuyên và ngày càng phát triển, có tác động tích cực đến từng thành viên trong dòng họ.

Một trong những hoạt động có ý nghĩa nhất đó là sự quan tâm đến việc học hành của con cháu trong dòng họ. Những năm gần đây, ngoài ý nghĩa tưởng nhớ đến tiên linh, ngày Giỗ Tổ của dòng họ Phan Tấn đã trở thành ngày hội tôn vinh những tài năng, những tấm gương tiêu biểu của sự vượt khó vươn lên trong học tập và rèn luyện.

Từ việc vận động, giúp đỡ cho một số con em gặp khó khăn trong học tập, đến nay dòng họ đã thành lập được Hội Khuyến học mang tên “Hội Khuyến học Tộc Phan Tấn - Điền Trang”.
Hội đã ban hành Điều lệ Quỹ khuyến học, gồm 7 chương, 21 Điều và thông qua Hội đồng Gia Tộc vào ngày mùng mười tháng ba năm Kỷ Sửu, trong đó có đoạn ghi: “Hiếu học là một truyền thống quý báu lâu đời của dân tộc Việt Nam. Phát huy truyền thống đó, các thế hệ con cháu họ Tộc Phan Tấn trong những năm qua đã cùng nhau vượt khó trong học tập và rèn luyện để vươn lên, trở thành những công dân có ích cho gia đình và xã hội…Những nỗ lực vượt khó đó của con cháu họ Tộc Phan Tấn sẽ đạt những thành quả tốt đẹp hơn nữa nếu được sự quan tâm tiếp sức kịp thời từ các nguồn lực của gia đình, tộc họ và xã hội mà trực tiếp là những mạnh thường quân”. “…Hội sẽ dành số tiền vận động được để hỗ trợ và khen thưởng cho con cháu trong tộc họ đạt điểm cao trong các kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh, thi đỗ vào các trường cao đẳng, đại học, sau đại học; học sinh đạt kết quả học tập từ loại khá trở lên ở tất cả các bậc học, riêng bậc tiểu học, mẫu giáo phải đạt loại giỏi; giúp đỡ những học sinh nghèo, mồ côi vượt khó vươn lên trong học tập và những học sinh đạt thành thích học tập giỏi sẽ được xét cấp học bổng hàng năm…”

Tôn chỉ, mục đích của Quỹ khuyến học được nêu ra một cách khá rõ ràng nên được tất cả các thành viên trong họ tộc ủng hộ. Vì thế, tuy mới thành lập nhưng Hội đã huy động được nguồn vốn trên vài chục triệu đồng và đã xét khen thưởng cho những học sinh trong dòng họ đạt thành tích cao trong học tập của năm học 2007-2008 với 50 xuất; năm học 2008 – 2009 15 suất, mỗi suất từ 50.000 đến 100.000 nghìn đồng, mỗi phần quà đều có kèm theo tấm giấy khen do Hội đồng gia tộc chứng nhận; đầu năm học 2009 – 2010, hỗ trợ cho 02 học sinh thi đỗ vào đại học mỗi em 300.000 đồng, hỗ trợ cho 01 tân thạc sỹ 500.000 đồng và may 05 bộ đồ giúp cho 05 cháu học sinh gia đình khó khăn có quần áo mới đến trường…

Đây là những phần quà tuy không lớn về mặt vật chất song có giá trị hết sức lớn lao về mặt tinh thần. Bởi lẽ, nó được kết tinh từ những tấm lòng của bà con dòng họ, đặc biệt là được tổ chức trao tặng một cách trang trọng trước gia tiên và trước sự chứng kiến của đông đảo thành viên họ tộc.

Những phần quà không những đem lại niềm vinh dự cho các em học sinh mà còn đem lại niềm vinh dự cho mỗi gia đình, tạo nên không khí thi đua khuyên dạy con cháu vươn lên trong học tập…

Tất cả những gì đã làm được mới chỉ là khởi đầu, trong thời gian đến, Hội sẽ tiếp tục vận động bổ sung vào nguồn quĩ để tiếp tục hỗ trợ, khen thưởng nhiều hơn cho con cháu trong dòng họ, đặc biệt là sẽ giúp đỡ cho các cháu có hoàn cảnh khó khăn được vay tiền quỹ của hội nhưng không tính lãi để các em có điều kiện theo học các trường đại học, cao đẳng.

Có thể nói, trong sự bộn bề của cuộc sống hôm nay, Hội đồng Gia tộc dòng họ Phan Tấn vẫn dành một khoảng trống trang trọng cho sự học hành của con cháu quả là điều vô cùng quý giá. Việc làm của Hội khuyến học họ Tộc Phan sẽ góp phần tích cực vào sự nghiệp khuyến học, khuyến tài, xây dựng một xã hội học tập.

Với ý nghĩa đó, họ Tộc Phan Tấn - Điền Trang rất xứng đáng được ghi thêm vào danh sách những dòng họ khuyến học tiêu biểu của tỉnh Quảng Ngãi.

Trương Quang Dũng