Mỹ đã cứu Trung Quốc khỏi chiến tranh hạt nhân
(Sưu tầm)

Nguồn: Maksim Yusin, Izvestia

1973, ngoại ô Moscow, Leonid Brezhnev và Henry Kissinger (thứ hai từ trái) đi săn. Trong quá trình đàm phán diễn ra trước đó, họ có thể đã thảo luận về tình thế xung quanh Trung Quốc (ảnh: ITAR-TASS)
(Không copy được hình ảnh)

Cuối những năm 60 Liên Xô đã chuẩn bị tấn công Trung Quốc bằng vũ khí hạt nhân mà việc tránh để nó xảy ra chính là nhờ tổng thống Mỹ Richard Nixon. Tin giật gân đó được đưa ra cho đọc giả của mình bởi “Tổng luận lịch sử” – phụ trương tờ “Nhân Dân Nhật Báo“, cơ quan chính thức của đảng cộng sản Trung Quốc.

Một loạt bài báo trong “Tổng luận lịch sử” kể về tình huống diễn ra vào tháng Mười năm 1969. Quan hệ giữa hai cường quốc cộng sản căng thẳng đến tột điểm. Nửa năm trước đó, vào tháng Ba, trên biên giới Xô – Trung đã xảy ra cuộc chiến tranh nhỏ vì đảo Damansky. Còn lần này ở Bắc Kinh người ta tin rằng Moscow đang chuẩn bị một cuộc chiến tranh quy mô hơn nhiều, với mục đích kết liễu tận gốc “chủ nghĩa xét lại Trung Quốc”.

“Lãnh thụ vĩ đại” Mao Trạch Đông ra lệnh cho các cộng sự thân cận nhất của mình đi tản ra khắp nước, để Liên Xô không thể bằng một trái bom nguyên tử chặt đầu cả đảng cộng sản. Hầu như một triệu lính, bốn ngàn máy bay và sáu trăm tàu rời khỏi nơi thường trú và sơ tán. Công nhân được phát vũ khí để họ có thể bắng vào các lính nhảy dù Liên Xô. Dân các thành phố xây hầm tránh bom.

Song song các chuẩn bị chiến tranh, Moscow, theo giả thiết của người Trung Quốc, tiến hành tấn công ngoại giao. Moscow thông báo cho các đồng minh Đông Âu biết Liên Xô sắp cho “bọn phiêu lưu Trung Quốc” một bài học. Ngày 20 tháng Tám đại sứ Liên Xô ở Washington tuồng như đã cảnh báo Richard Nixon về chiến tranh đang được chuẩn bị và đề nghị Mỹ giữ trung lập.

Song Nixon đã hành động theo kiểu của mình. Nhà Trắng tổ chức “rò thông tin” vào báo trí, và ngày 28 tháng Tám báo “The Washinhton Post” thông báo về ý định của Liên Xô tấn công hạt nhân Bắc Kinh và các thành phố khác, cũng như các địa điểm đặt tên lửa Trung Quốc. Ngày 15 tháng Mười quốc vụ khanh Henry Kissinger dọa đại sứ Liên Xô: trong trường hợp xảy ra chiến tranh hạt nhân xâm lược Trung Quốc, Mỹ sẽ không đứng một bên và sẽ bỏ bom 130 địa danh trên lãnh thổ Liên Xô. Và 5 ngày sau Kremlin tuồng như xì hơi. Moscow từ bỏ kế hoạch chiến tranh và bắt đầu đàm phán với Bắc Kinh.

Theo giả thiết của “Tổng luận lịch sử”, Nixon tuân thủ tuyệt nhiên không phải chủ nghĩa nhân đạo và tình yêu cộng hòa nhân dân Trung Quốc. Ông ta đơn giản lo rằng xung đột hạt nhân ở châu Á đe dọa sinh mệnh 250 ngàn lính Mỹ có mặt lúc đó trên lục địa này. Ngoài ra Washington trả thù Moscow 5 năm trước đó bác bỏ đề nghị của Mỹ cùng bỏ bom trung tâm nghiên cứu hạt nhân của Trung Quốc Lop-Nuur ở tỉnh tự trị Xinjiang Uyghur.

Sáng kiến đó tuồng như thuộc về Mỹ vào năm 1964, khi Trung Quốc chính thức chưa phải là cường quốc hạt nhân. Song Nikita Khruschyov đã từ chối, nói rằng, chương trình hạt nhân của Trung Quốc không gây nguy hại đối với Liên Xô. Kết quả ngày ngày 16 tháng Mười năm 1964 Bắc Kinh tiến hành thử thành công đầu tiên vũ khí hạt nhân. Tổng thống Mỹ lúc đó Lyndon Baines Johnson gọi ngày này là đen tối và bi thảm nhất đối với thế giới tự do”.

Tác giả nghiên cứu – nhà sử học Lu Chenshan – không nêu rõ nguồn tài liệu ông ta sử dụng trong công trình. Tuy nhiên, có thể đặt giả thiết rằng một người đăng các công trình của mình trong phụ trương cơ quan chính thức của đảng cộng sản, có mối quan hệ mật thiết tới những tài liệu lưu trữ bí mật nhất của Trung Quốc.

“Tổng luận lịch sử” nhắc tới ba trường hợp, khi cộng hòa nhân dân Trung Quốc có nguy cơ bị tấn công hạt nhân – lần này, quả thật, không phải từ Liên Xô, mà là từ Mỹ. Tình huống thứ nhất – trong thời gian chiến tranh Triều Tiên 1950-1953 – như các nhà sử học biết. Hai trường hợp khác liên quan tới xung đột giữa Trung Quốc lục địa và Đài Loan – liên minh chiến lược của Mỹ. Tuồng như Washinhton hai lần xem xét khả năng bỏ bom nguyên tử Trung Quốc – vào tháng Ba 1955 và tháng Tám 1958.

Phó giám đốc Viện Mỹ và Canada Viện Hàn lâm khoa học Nga Victor Kremenhiuk:

Trong ban lãnh đạo tối cao Liên Xô quả thực từng có các tâm trạng như thế - đánh Trung Quốc bằng vũ khí hạt nhân. Song ý tưởng này bị phế phẩm hóa, bởi Trung Quốc là nước láng giềng, buộc phải sống cận kề, mà nếu bỏ bom – quan hệ sẽ hỏng mãi mãi. Cuối cùng vấn đề được giải quyết không có lợi cho việc sử dụng vũ khí hạt nhân.

Tất nhiên, xung đột giữa hai cường quốc cộng sản chỉ tiếp tay cho người Mỹ. Mỹ quyết định chọn lập trường cách ly cả hai. Song, có thể, gần Trung Quốc hơn. Năm 1970 Richard Nixon ra học thuyết của mình, trong đó tuyên bố về việc mở đầu kỷ nguyên đàm phán với cả Liên Xô và Trung Quốc. Song sau chuyến thăm Trung Quốc của Nixon năm 1972 – trở nên rõ là người Mỹ có khuynh hướng bảo vệ kẻ yếu hơn – là Trung Quốc. Người Mỹ cần rút quân khỏi Việt Nam, họ cần một khu vực ổn định, giữ nguyên trạng. Vì thế người Mỹ cho rằng nên nhận cán cân nghiêng nhẹ về phía Trung Quốc, để không kích động “diều hâu” ở Moscow khởi động chiến tranh.

Còn về cuộc gặp của Henry Kissinger với đại sứ Liên Xô ở Mỹ Anatoly Dobronin tháng Mười 1969, thì đúng là họ có nói về Trung Quốc. Và đúng là Washington bằng mọi nỗ lực đã đạt được lời hứa của Liên Xô không bắt đầu chiến tranh chống Trung Quốc. Song tôi không tể hình dung là Kissinger có thể đe dọa tấn công hạt nhân chúng ta. Bởi điều đó không tránh khỏi bị đánh lại, mà kết quả là 1/3 nước Mỹ bị xóa sạch khỏi mặt đất./.