Tại sao ta không mở thêm mặt hàng cho ‘siêu thị’ tác phẩm
văn học này thêm đa dạng nhỉ?

Tôi có ý định tạo cho trang của chúng ta một chỗ ‘quảng cáo’ sản phẩm,những sản phẩm trước giờ chưa thấy xuất hiện, để trước là các bạn vào đảo vài vòng xem hàng hóa, sau đó nếu có hàng của mình thì đem đến ‘ký gởi’ vào cho thiên hạ đến… xem và cứ thế,những tao nhân mặc khách khác cũng làm vậy siêu thị lại thêm tấp nập,phải không các bạn?

Món mà tôi muốn nói đến là đối .
_ Xưa cũ quá rồi mà!
_Cái gì bỏ bê lâu mà không biến thành xưa cũ chứ ?
_Nhưng đối khó quá ?!
_Đúng là không dễ, mà không nên dễ !!! Vì nếu dễ thì có lẽ đối đã tự đánh mất mình từ lâu.

Trong văn học ,đối là một nghệ thuật cao nó đòi hỏi người đối, họa một vốn chữ nghĩa không ít ,cọng với một vốn sống sâu sắc nôm na là một nền tảng công lực thâm hậu.
Vì sự đòi hỏi khắc khe đó,ngày càng ít người mon men đến gần, xem như chốn ấy chỉ đành cho những cụ kỵ râu dài quá rốn,một thứ chỉ có trong những trang văn học cổ điển. Thật ra đó chỉ là cảm nhận hời hợt của chúng ta ngày nay,ta đã thờ ơ chụp cho nó cái mũ già nua rồi đem chưng trên kệ rêu mốc thời gian .
Sẵn đây tôi cho các bạn xem vài câu đối. Chắc ai cũng còn nhớ cái câu đối bất hủ của 'danh tướng' Đoàn Thị Điểm,câu DA TRẮNG VỖ BÌ BẠCH mà đến nay được cho là vô đối. Quả thật có rất nhiều từ sau khi câu đối đó được bà nữ sĩ đó đọc lên,nhưng nghe nói cho đến giờ chưa có câu nào khả dĩ được hân hạnh đứng kề(có câu RỪNG SÂU MƯA LÂM THÂM và một số câu khác nhưng vẫn bị cho là không đạt).
Tôi biết một câu được viết sau khi nước Mỹ có tổng thống mới một người da màu, ông Barack Obama.Cả thế giới bàn tán xôn xao về cái sự chưa từng có đó,đã xảy ra ở một nước luôn lùm xùm với nạn phân biệt chủng tộc. Tác giả đã hứng họa :

Đoàn Thị Điểm : DA TRẮNG VỖ BÌ BẠCH
Câu đối họa : GÀ ĐEN KÊU Ô KÊ

Rất lém lỉnh,hiện đại...Câu họa cũng dùng Hán Việt(ô kê âm nghe như Okey liên hệ đến hai yếu tố Mỹ,và gà đen )mà như không dùng, để đối với bì bạch vừa Hán vừa Việt của nữ sĩ họ Đoàn. Hay và đặt biệt vui vì có tính thời sự,một việc rất sốt trong thời điểm ấy ,cũng có ngụ ý bỡn cợt như câu đối mà hầu hết các câu khác không làm được nhưng rất tiếc, còn thiếu yếu tố tượng thanh mà câu đối đã nêu. Khó có thể tìm được trong kho tàng tiếng Việt một cặp đôi 'hoàn hảo' đến như vậy ,vừa là Hán_Việt,vừa là tiếng tượng thanh ,vừa có hình ảnh rất... khêu gợi, kẹp giữa một động từ bổ nghĩa cho nhau .v.v. Quả là bà Đoàn Thị Điểm đã để lại một 'vụ án chìm xuồng' cho đến mãi mãi về sau.

Một câu nữa:

CẢNH CŨ CÒN ĐÂY, XE NƯỚC LONG ĐẦU SOI BÓNG ĐẸP
NGƯỜI XƯA ĐÂU ĐÓ,TRÀ GIANG THIÊN ẤN NGẨN NGƠ BUỒN
(Đêm trăng sáng 1988 dịp về quê,lan can cầu Trà Khúc)

Thử xem câu trên,đâu nào những gì già cũ ? Không có những từ điển tích khúc mắc cũng không cần phải là tư tưởng trầm gia mặc phái nào cả. Rất gần gụi phải không ? Cái ưu điểm của đối là không cần phải rườm lời mà ý của người viết được chắc lọc gọn ghẽ nhất , vì nhờ có cả hai câu đối chọi ,tương hỗ nhau nên ý không thể bị hiểu chệch đi. Bản thân câu đối như một khối điêu khắc rõ ràng cân xứng và đẹp đẻ

Các bạn chúng ta ngày nay đã biết rất nhiều đến những giá trị cổ đang được hô hào phục chế duy dưỡng,bên Nhật có những làng quê ra đường bạn có thể gặp ngay một vài người nông dân sẵn sàng đọc cho bạn nghe những câu Haiku của chính họ vừa mới làm,chính họ chiêm nghiệm chắc lọc từ cuộc sống thiên nhiên từ công cuộc lao động hằng ngày .Chất thiền, dung dị miên man trong đó cho ta thấy một cuộc sống thăng bằng vạm vỡ,nó nuôi dưỡng tưới mát cho nội tâm như ta đã biết, rất quý giá cho chúng ta trong tốc độ 'siêu âm' của cuộc sống hôm nay. Đối có thể cho ta cái để tự nói lên những giá trị cao đẹp nhất trong con người của chính mình.

Đối không cũ không già !
Đối như một bài ký âm đã sẵn chỉ còn chờ bạn đặt vào đó lời ca của mình.

Các bạn cho thêm nhiều những câu đối của mình viết,mình biết,mình học được để trao đôi chia sẻ thêm nhé.
Mong các bạn có hứng thú .

NĐTĐ