Chuyện giữa Tổng giám đốc(TGD) người Nhật và Phó tổng giám đốc(P.TGD) người Việt Nam.
Mr Le Van Lac(có lý do riêng khi viết không dấu) là bạn thân của Giám đốc một công ty mà tôi quen biết (không tiện nêu tên vì lý do riêng, hi). Anh là một kỹ sư tốt nghiệp hạng xuất sắc của một đại học tại Mỹ và hiện giờ được xếp vào loại “tài nguyên của nước Mỹ-tài nguyên về chất xám” được Mỹ bảo vệ nghiêm ngặt (phòng ngừa bị bắt cóc, thủ tiêu…để khai thác chất xám moi những thông tin quan trọng của những phát minh và công trình mà anh đã đóng góp cho nước Mỹ), (giỏi cũng khổ vậy đó chứ chẳng sướng gì đâu, hi i…)
Nhân vật thứ 2 là thần đồng toán học của Nhật Bản giữ vai trò là TGD của một công ty Nhật đóng đô tại Mỹ. Với vị trí P.TGD của công ty này, anh Lac được giao nhiệm vụ dịch một số tài liệu quan trọng cho buổi họp cấp cao của các lãnh đạo Tổng công ty từ Nhật Bản sẽ qua họp vào ngày thứ 5 trong tuần. Do sai sót anh Lac đã đánh số thứ tự không thẳng hàng và một vài tờ có số thứ tự là số lẻ hơi thụt vào thụt ra một tí thôi( theo anh Lac kể), nên sau buổi họp anh Lạc bị ông TGD phạt về lỗi này. Mặc dù là nhân vật số 2 sau ông TGD người Nhật kia thôi nhưng anh Lac bị phạt: “lau cầu tiêu, chùi rửa toilet cho tòa nhà văn phòng của công ty trong một tuần lễ”. Công việc sẽ bắt đầu vào thứ 2 tuần tới.
Anh Lạc nhận quyết định với suy nghĩ là bị sỉ nhục quá đáng, vì với bằng cấp này và trình độ của anh, việc tìm việc ở một công ty khác là chuyện quá dễ dàng. Trước kia anh đã từng đi bỏ báo, rửa bát ở nhà hàng…làm đủ mọi nghề “hạ cấp” (chỉ không có lau cầu tiêu thôi) để kiếm sống và kiếm tiền học, anh đã chịu nhiều “tủi nhục” khi còn đi học kể cả từ khi mới sang Mỹ, việc này kéo dài nhiều năm.
Nay rõ ràng anh đã có địa vị cao, tài năng được mọi người công nhận và biết đến, lương bổng hậu hĩnh nếu làm vậy mất mặt chính mình, gia đình kể cả bạn bè mà lúc trước ai cũng chúc mừng. Nhưng nay chỉ vì một lỗi nhỏ không đáng nói mà bị phạt “lau cầu tiêu”, ở địa vị này đối với anh thì việc này không thể chấp nhận được, anh quyết định sẽ tìm việc mới ở một công ty khác được tôn trọng hơn.
Sau khi về nhà và trải qua kỳ nghỉ cuối tuần cùng với gia đình, anh có suy nghĩ về khía cạnh khác của vấn đề, trước kia là một Le Van Lac nghèo khó, chịu nhiều khổ cực và cay đắng để học hỏi và phát triển. Nay sau bao nhiêu năm ăn học, giờ đã thành tài, trở thành một Le Van Lac được mọi người chúc tụng là “thành phần ưu tú của xã hội Mỹ”. Nhưng anh tự xét thấy mình vẫn nên duy trì và rèn luyện các yếu tố tốt đã xây dựng nên một Lê Van Lac của ngày nay trong đó quan trọng nhất là “nhịn nhục” (nhịn thua người khác chứ không chịu thua hoàn cảnh, vì hoàn cảnh không thể chà đạp ý chí vươn lên hay vượt qua những khó khăn thử thách của cuộc đời.
Sáng thứ 2, anh bình tĩnh vào gặp ông Quản lý về vệ sinh toà nhà để nhận đồ dùng cho việc “lau cầu tiêu” thì được ông này báo cho biết là ông TGD đang đợi anh. Anh Lac bước vào, ông TGD hỏi: “Yêu cầu anh cho biết chương trình hành động của anh với yêu cầu lau cầu tiêu này”? (Chắc có nhiều người nghĩ rằng: nghỉ việc là hợp lý nhỉ, hi). Anh Lac chậm rải cho biết số lượng phòng toilet của cả tòa nhà, số phòng toilet ở mỗi tầng, trong đó cách thức sử dụng các thiết bị vệ sinh và hóa chất thích hợp cho từng mục đích khác nhau, với các kiểu toilet khác nhau vv… Những sự cố có thể xảy ra thêm ở các toilet trong thời gian cuối tuần, thời gian hoàn tất công việc hằng ngày…(với các số liệu và giải pháp anh thu thập từ ông Quản lý vệ sinh)
Sau khi trình bày rõ cách thức giải quyết công việc, ông TGĐ bất ngờ miễn tội cho anh Lac.
Dĩ nhiên lỗi này phạt với lý do:
1/ Thử thách ý chí nhịn nhục (tuân lệnh cấp trên tuyệt đối-theo quan điểm Nhật Bản)
2/ Cách thức tổ chức công việc (đây là yếu tố thứ hai mà anh Lac cho biết, đối với người Nhật là một yếu tố bắt buộc dù là công việc nhỏ cũng phải có kế hoạch thực hiện rõ ràng trước khi hành động)
Còn đối với chúng ta thì sao, chắc phải tính tới hai chương trình hành động, hai kế hoạch: A, B…Nếu chọn kế hoạch nào thì anh cũng phải luôn sẵn sàng kể cả chọn phương án B.
Đây là một câu chuyện mà tôi tâm đắc nhất trong cuộc đời của mình cho đến bây giờ xét trên lĩnh vực mà tôi quan tâm, xin chia sẻ cùng các bạn.
Nguyễn Phỉ Tịnh
Hp: 0913154145
